Bazylika pw. Wniebowzięcia NMP w Trzemesznie - Wielkopolskie

Późnobarokowy kształt nadała świątyni Wniebowzięcia NMP w Trzemesznie przebudowa z lat 1764–1781, którą prowadził opat Michał Kosmowski — dziś jego nazwisko nosi plac przed budowlą. Trójnawowy korpus wieńczy kopuła, a wnętrze utrzymano w rokokowym wystroju z polichromią wykonaną według projektu Franciszka Smuglewicza, odtworzoną po wojennych zniszczeniach. Z wcześniejszych faz przetrwały dolne partie pierwotnych murów, fragmenty ceramicznej okładziny i płytek posadzkowych oraz dolna kondygnacja południowej wieży, dzięki czemu obiekt uchodzi za najstarszy zabytek miasta. Dawny kościół klasztorny kanoników regularnych, z którym tradycja wiąże przechowywanie relikwii św. Wojciecha, nosi dziś godność bazyliki mniejszej i pełni funkcję świątyni parafialnej. Obok stoi dzwonnica, a na dawnym cmentarzu zachowały się epitafia opatów. Prace konserwatorskie z początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku przywróciły wnętrzu barokowy wygląd. Odpust przypada 15 sierpnia.